ISO 27701: het privacy-managementsysteem (PIMS) uitgelegd

ISO 27701 is de internationale norm voor een privacy-managementsysteem, afgekort PIMS. De norm beschrijft hoe je de verwerking van persoonsgegevens regelt en bijhoudt, voor de rol van verwerkingsverantwoordelijke en voor die van verwerker. Sinds de versie van 2025 staat de norm op zichzelf en heb je er geen certificaat volgens ISO 27001 meer voor nodig. Een certificaat is geen bewijs dat je aan de AVG voldoet, maar het laat wel zien dat privacy bij jou een vaste werkwijze heeft.

Laatst bijgewerkt op

Wat ISO 27701 is

De norm beschrijft een managementsysteem voor privacy. Net als bij een ISMS gaat het om een vaste werkwijze: je legt vast welke persoonsgegevens je verwerkt en waarom, je beoordeelt de risico's voor de mensen om wie het gaat, je neemt maatregelen en je controleert elk jaar of het nog klopt.

Het verschil met informatiebeveiliging zit in het uitgangspunt. Een ISMS beschermt de informatie van de organisatie. Een PIMS kijkt naar de mensen van wie de gegevens zijn. Een verwerking kan dus goed beveiligd zijn en toch niet deugen, bijvoorbeeld omdat je de gegevens langer bewaart dan nodig is. Wat een ISMS is en hoe je het opzet staat in de gids ISMS.

Wat er in de versie van 2025 is veranderd

Tot 2025 was ISO 27701 een uitbreiding op ISO 27001. Je kon het alleen halen bovenop een bestaand ISMS. De versie die in oktober 2025 verscheen is een eigen norm, met dezelfde opbouw als de andere managementsysteemnormen: hoofdstuk 4 tot en met 10 beschrijven het systeem en bijlage A bevat de maatregelen.

Bijlage A telt 78 maatregelen in drie groepen: maatregelen voor de verwerkingsverantwoordelijke, maatregelen voor de verwerker en maatregelen voor informatiebeveiliging. Bijlage B geeft per maatregel uitleg over de invulling. Welke maatregelen je toepast leg je vast in een Verklaring van Toepasselijkheid, net als bij ISO 27001.

Voor wie al een ISMS heeft verandert er in de praktijk weinig, want het meeste werk overlapt. Voor wie alleen privacy wil regelen is er nu een weg zonder eerst ISO 27001 te halen.

Heb je een certificaat op de versie van 2019?

Dan moet je over naar de versie van 2025. De overgangsperiode is drie jaar en loopt naar verwachting tot oktober 2028. De norm bevat een tabel die de oude maatregelen op de nieuwe legt, dus het werk is voor een groot deel hertaalwerk. De precieze datum voor jouw certificaat hoor je van je certificerende instelling.

ISO 27701 en de AVG

De AVG is de wet, ISO 27701 is een manier om het werk dat de wet vraagt te organiseren. De onderwerpen lopen gelijk op: het register van verwerkingen, de grondslag per verwerking, de rechten van betrokkenen, de DPIA, afspraken met verwerkers en het melden van datalekken.

Een certificaat volgens ISO 27701 is geen certificaat in de zin van de AVG. De Autoriteit Persoonsgegevens kijkt bij een onderzoek naar wat je feitelijk doet. Wat het certificaat wel oplevert is dat je kunt laten zien dat je het werk structureel doet, en dat helpt bij klanten die jou als verwerker beoordelen. Wat de wet zelf vraagt staat in de gids AVG.

Voor wie het zin heeft

De norm is voor niemand verplicht. Of hij de moeite waard is hangt af van wat je met persoonsgegevens doet en wie ernaar vraagt.

  • Verwerkers. Softwareleveranciers, hostingpartijen en dienstverleners die gegevens van klanten verwerken krijgen de vraag naar privacy in elke leveranciersbeoordeling. Het certificaat beantwoordt die vraag in één keer.
  • Organisaties met gevoelige gegevens. Zorg, onderwijs en overheid verwerken gegevens waarbij een fout mensen direct raakt.
  • Organisaties die al een ISMS hebben. Het extra werk is dan beperkt, omdat de managementcyclus er al staat.

Wanneer de AVG genoeg is

Verwerk je weinig persoonsgegevens en vraagt geen klant ernaar, dan is voldoen aan de AVG genoeg en voegt een certificaat weinig toe.

Waar een PIMS uit bestaat

De managementcyclus is dezelfde als bij een ISMS. Wat erbij komt zijn de onderdelen die over persoonsgegevens gaan.

  • Het register van verwerkingen. Per verwerking het doel, de grondslag, de soorten gegevens, de ontvangers en de bewaartermijn.
  • De rollen. Per verwerking of je verwerkingsverantwoordelijke of verwerker bent, want daar hangen andere maatregelen aan.
  • De risicobeoordeling en de DPIA. Welke risico's een verwerking heeft voor de betrokkenen, en bij een hoog risico een uitgewerkte beoordeling vooraf.
  • De rechten van betrokkenen. Hoe een verzoek om inzage, correctie of verwijdering binnenkomt en binnen de termijn wordt afgehandeld.
  • Verwerkers en doorgifte. Met wie je gegevens deelt, wat daarover is afgesproken en of ze de EU verlaten.
  • Datalekken. Hoe je een lek herkent, beoordeelt en op tijd meldt.
  • De interne audit en de directiebeoordeling. Dezelfde jaarlijkse controle als bij een ISMS.

Een PIMS opzetten: de volgorde

De stappen lijken op die van een ISMS, met het register van verwerkingen als vertrekpunt.

  • Bepaal de scope en je rol per dienst.
  • Breng het register van verwerkingen op orde. Zonder dat register kun je de rest niet beoordelen.
  • Beoordeel de risico's en doe een DPIA waar dat nodig is.
  • Kies de maatregelen uit bijlage A en leg per maatregel vast waarom je hem wel of niet toepast.
  • Stel het privacybeleid vast en regel de afspraken met verwerkers.
  • Richt de afhandeling van verzoeken en datalekken in en verzamel bewijs.
  • Doe een interne audit en een directiebeoordeling.

Met een ISMS ben je al een eind

Heb je al een ISMS, dan is een groot deel van de eerste, de vierde en de laatste stap er al, omdat de werkwijze bestaat. Wat overblijft is het werk dat echt over persoonsgegevens gaat.

Hoe het in Middlemen Workblock gaat

ISO 27701 staat in Middlemen Workblock als eigen kader naast ISO 27001 en de AVG. Een werkblok dat voor meer dan één kader telt doe je één keer. Je kunt meteen beginnen en zien hoeveel werk er voor jouw organisatie overblijft.

Verder lezen

Zie waar je nu staat

Twee manieren om dit concreet te maken, allebei zonder account.

Scan je domein gratis Bereken je werklast

Veelgestelde vragen

Wat is een PIMS?
PIMS staat voor privacy information management system: de vaste werkwijze waarmee een organisatie de verwerking van persoonsgegevens regelt en bijhoudt. ISO 27701 beschrijft waar zo'n systeem aan moet voldoen, voor de verwerkingsverantwoordelijke en voor de verwerker, en is de norm waartegen je het kunt laten certificeren.
Heb ik ISO 27001 nodig voor ISO 27701?
Sinds de versie van 2025 niet meer. De oude versie was een uitbreiding op ISO 27001, de nieuwe is een norm op zichzelf. Het blijft wel een logische combinatie: de managementcyclus is dezelfde en veel maatregelen overlappen, dus samen kost het minder werk dan los van elkaar.
Voldoe ik met ISO 27701 aan de AVG?
Nee. Het certificaat laat zien dat je privacy structureel regelt, maar de wet blijft de maatstaf. De Autoriteit Persoonsgegevens beoordeelt wat je feitelijk doet, met of zonder certificaat. Het helpt wel bij klanten die jou als verwerker beoordelen en bij het aantonen van je eigen verantwoording.
Is ISO 27701 verplicht?
Nee. Er is geen wet die de norm voorschrijft. De vraag komt van klanten en uit aanbestedingen, vooral bij organisaties die als verwerker gegevens van anderen onder zich hebben. Verwerk je weinig persoonsgegevens en vraagt niemand ernaar, dan is voldoen aan de AVG genoeg.
Hoeveel maatregelen heeft ISO 27701:2025?
Bijlage A van de versie van 2025 bevat 78 maatregelen in drie groepen: voor de verwerkingsverantwoordelijke, voor de verwerker en voor informatiebeveiliging. Bijlage B geeft per maatregel uitleg. Welke je toepast hangt af van je rol en leg je vast in een Verklaring van Toepasselijkheid.
Is mijn certificaat op ISO 27701:2019 nog geldig?
Voorlopig wel. De versie van 2025 vervangt die van 2019, met een overgangsperiode van drie jaar die naar verwachting tot oktober 2028 loopt. Daarna gelden alleen certificaten op de nieuwe versie. Vraag je certificerende instelling naar de datum voor jouw certificaat en plan de overgang bij een controle-audit.
Wat is het verschil tussen een ISMS en een PIMS?
Een ISMS beschermt de informatie van de organisatie, een PIMS kijkt naar de mensen van wie de gegevens zijn. De werkwijze is dezelfde: scope, risico's, maatregelen, interne audit en directiebeoordeling. Een PIMS voegt het register van verwerkingen, de rechten van betrokkenen en de afspraken met verwerkers toe.
Wie kan ISO 27701 certificeren?
Een certificerende instelling met een accreditatie voor deze norm, van de Raad voor Accreditatie of een gelijkwaardige buitenlandse instelling. Vraag bij de offerte of de accreditatie al voor de versie van 2025 geldt, want de instellingen stappen zelf ook over. Je adviseur mag je niet certificeren.

Begin zelf, of samen met ons

Maak een account aan en kies de app waar je mee wilt beginnen. Wil je het niet alleen doen, dan plannen we een gesprek.

Start meteen Start met ons
Of ga direct naar
WorkblockKanbanPlannerConferenceChatGratis domeinscan