Een ISMS is de manier waarop je organisatie informatiebeveiliging regelt en bijhoudt. De afkorting staat voor information security management system. Het is geen softwarepakket en ook geen map met beleid. Het is een vaste werkwijze: je bepaalt wat je beschermt, welke risico's je loopt en welke maatregelen je neemt, en je controleert elk jaar of dat nog klopt. ISO 27001, NEN 7510 en de BIO vragen er alle drie om.
Laatst bijgewerkt op
Een ISMS is een managementsysteem voor informatiebeveiliging. Dat klinkt groter dan het is. Het komt erop neer dat beveiliging in je organisatie een eigenaar heeft, dat keuzes zijn opgeschreven en dat iemand nagaat of de afspraken worden nagekomen.
Het verschil met losse maatregelen zit in dat laatste. Een organisatie zonder ISMS heeft vaak wel een firewall, back-ups en een wachtwoordbeleid, want die zijn er in de loop van de jaren gekomen. Wat ontbreekt is het antwoord op de vraag waarom juist deze maatregelen er zijn en of ze nog werken. Een ISMS geeft dat antwoord, en dat is ook wat een auditor of een klant wil zien.
In het Nederlands kom je ook de term managementsysteem voor informatiebeveiliging tegen. In de praktijk zegt iedereen ISMS.
Een tool is geen ISMS. Je kunt een ISMS bijhouden in een tool, in een set documenten of in een combinatie van beide, maar het systeem zelf bestaat uit de afspraken en het werk dat mensen doen. Wie een pakket koopt en verwacht dat de beveiliging daarmee geregeld is, komt bij de eerste audit bedrogen uit.
Een certificaat is ook geen ISMS. Het certificaat zegt dat een onafhankelijke partij je ISMS heeft getoetst. Je kunt een goed werkend ISMS hebben zonder certificaat, en veel organisaties beginnen ook zo.
Elke norm gebruikt zijn eigen woorden, maar de onderdelen zijn steeds dezelfde.
De eerste vier onderdelen bouw je één keer op en werk je daarna bij. De laatste vier komen elk jaar terug. Daar zit ook het echte werk, want een ISMS dat na de opzet stil ligt is na een jaar niets meer waard.
Er is geen wet die zegt dat elke organisatie een ISMS moet hebben. Toch kom je er in veel gevallen niet omheen.
Ook zonder een van deze redenen kan een ISMS zin hebben. Zodra beveiliging afhangt van wat één collega toevallig weet, loop je risico op de dag dat die collega vertrekt.
De volgorde hieronder is die van de norm, en hij is niet vrijblijvend. Elke stap levert op wat de volgende nodig heeft.
Voor een organisatie die bij nul begint is zes tot twaalf maanden realistisch. Ligt er al beleid en een risicoanalyse, dan kan het in drie tot zes maanden. Sneller wordt lastig, want het bewijs moet over een periode lopen en die periode kun je niet inkorten.
De opzet is een project, het bijhouden is gewoon werk dat elk jaar terugkomt. Reken voor een organisatie van ongeveer 50 medewerkers op 0,1 tot 0,3 fte per jaar. Die tijd gaat naar de interne audit, de directiebeoordeling, het bijwerken van de risicobeoordeling en het verversen van bewijs.
Die uren liggen zelden bij één persoon. De eigenaar van het ISMS houdt het overzicht, maar de beheerder levert het bewijs van de back-up en HR dat van de instroom en uitstroom. Het helpt als iedereen ziet wat er van hem wordt verwacht en wanneer, want anders komt alles in de week voor de audit bij de eigenaar terecht.
Beide kan, en een auditor heeft geen voorkeur. Hij wil zien dat het systeem klopt en dat het wordt gebruikt.
Documenten en een spreadsheet werken goed bij één norm en een kleine scope. Het wordt lastig zodra er een tweede norm bij komt, want dan beschrijf je dezelfde maatregel twee keer en moet je elke wijziging op twee plekken doorvoeren. Het wordt ook lastig als meer mensen bewijs aanleveren en niemand meer weet welke versie de laatste is.
Een tool lost dat op als hij twee dingen doet. Hij koppelt één maatregel en één stuk bewijs aan meerdere normen, zodat je het werk één keer doet. En hij laat zien wat er nog open staat en bij wie. Een tool die alleen sjablonen aanbiedt, verplaatst het schrijfwerk maar neemt het niet weg.
In Middlemen Workblock bouw je het ISMS op in zes runs: scope, zelfbeoordeling, ISMS, interne audit, audit-klaar en onderhoud. Het werk is opgedeeld in werkblokken, en één werkblok telt mee voor elke norm waar het bij hoort. Je kunt meteen beginnen en zien hoeveel werk het voor jouw organisatie is.
Twee manieren om dit concreet te maken, allebei zonder account.
Deze gids is informatief en geen juridisch advies. Raadpleeg bij twijfel de wettekst of een jurist.
Maak een account aan en kies de app waar je mee wilt beginnen. Wil je het niet alleen doen, dan plannen we een gesprek.